Jagatjit Singh werd in 1877 op vijfjarige leeftijd Maharaja van Kapurthala en regeerde tot zijn dood in 1949. Hij staat bekend als de meest uitgesproken francofiele van de Indiase prinsen: een man die Frans sprak, lange periodes in Parijs doorbracht en zijn hoofdpaleis in Kapurthala, Punjab, bouwde in de stijl van Versailles. Hij stelde een Franse architect aan, employede Franse ambachtslieden en vulde het gebouw met meubels, schilderijen en decoratieve objecten van Franse leveranciers.
Deze oriëntatie op Frankrijk maakte Cartier de natuurlijke juwelier voor zijn grote opdrachten. Zijn relatie met het bedrijf begon begin jaren 1900 en duurde voort tot in de jaren 1930, de ambtstermijnen van Louis Cartier, Pierre Cartier en Jacques Cartier omvattend.
Het Tulbandornament
Een van de meest gevierde stukken die Cartier voor Kapurthala creëerde, is een tulbandornament bezet met een gesneden smaragd van uitzonderlijke grootte en kwaliteit. De smaragd, met een gewicht van 177,4 karaat, is zeshoekig van vorm en gesneden in de Mughal-traditie met florale motieven. Cartier zette de smaragd in een platina zetting met ondersteunende diamanten, wat resulteerde in een stuk dat een steen uit de Mughal decoratieve traditie combineerde met de materialen en technieken van het Parijse atelier. Het resultaat was kenmerkend voor de beste Indo-Europese opdrachten van de jaren 1920.
De Omvang van de Relatie
Naast individuele stukken omvatte Kapurthala's relatie met Cartier het opnieuw zetten van stenen uit zijn bestaande schatkamer: smaragden, robijnen, diamanten en spinellen die zich gedurende generaties hadden opgestapeld, werden naar de Parijse ateliers gebracht en opnieuw gezet in nieuwe monturen die de mode van de jaren 1910 en 1920 weerspiegelden. Dit was een patroon dat gebruikelijk was bij de grote Indiase opdrachten. Maharadja's verkochten zelden stenen; ze lieten ze opnieuw zetten, waarbij het materiaal in de familie bleef terwijl de zettingen werden vernieuwd.
Kapurthala gaf ook opdracht voor halskettingen, armbanden en andere juwelen voor leden van zijn huishouden. Zijn meerdere bezoeken aan Parijs, waar hij een appartement onderhield in een modieuze wijk, betekenden dat de relatie werd onderhouden via direct contact in plaats van alleen via agenten of correspondentie.
De Expositie van 1925
Kapurthala was aanwezig op de 1925 Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in Parijs, het evenement dat codeerde wat later Art Deco zou worden genoemd. De timing van zijn belangrijkste Cartier-opdrachten overlapt met de geometrische fase van het ontwerp van het bedrijf, en sommige van zijn stukken uit deze periode weerspiegelen de gedurfde, hoekige esthetiek van midden jaren 1920.
Nalatenschap
Jagatjit Singh stierf in 1949, nadat hij de vorstelijke orde die hem had voortgebracht, had overleefd. De Kapurthala-juwelen verspreidden zich in de daaropvolgende decennia door erfopvolging en veilingverkoop. Stukken uit de collectie verschijnen in specialistische veilingcatalogi, soms met hun Cartier-provenance gedocumenteerd, soms niet. Het tulbandornament behoort tot de meest gereproduceerde afbeeldingen van Indo-Europese juwelierssamenwerking.
Bronnen
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), hfdst. 2 (“Louis, 1898–1919”) en hfdst. 4 (“Jacques, 1906–1919”)
- Hans Nadelhoffer, Cartier: Juweliers Buitengewoon (Thames and Hudson, 1984; herzien 2007), geciteerd pp. 145, 155 e.a.
- Wikipedia: Maharaja van Kapurthala
