De guirlande stijl (style guirlande) is de naam die wordt gegeven aan de lichte, open, kantachtige esthetiek die Cartier ontwikkelde en perfectioneerde in het decennium rond 1900. Het dankt zijn naam aan de slingers van bloemen en linten die als terugkerende motieven voorkomen in de juwelen uit deze periode: bloesemkransen, gestrikte strikken, bladkransen en delicate festoenen uitgevoerd in diamanten en gekleurde stenen tegen een bijna transparante metalen ondergrond.
De guirlande stijl werd technisch mogelijk gemaakt door de adoptie van platina als zettingmetaal. Vóór platina werd fijne juwelen doorgaans gezet in goud, een relatief zacht, warmgekleurd metaal met een beperkte capaciteit voor de zeer slanke zettingen die nodig zijn om een open, kanten structuur te creëren. Platina, dat harder, witter en in staat is om tot veel fijnere structuren te worden getrokken zonder risico op buigen of breken onder het gewicht van stenen, stelde juweliers in staat om het zichtbare metaal tot een absoluut minimum te beperken. Het resultaat was een nieuw soort juwelen: zettingen zo fijn dat het metaal bijna verdween, waardoor de stenen leken te zweven in een bijna gewichtloze constructie.
De blogpost over Louis Cartier en de Cartier Stijl verkent de creatieve gevoeligheid achter deze ontwikkeling. Zoals de post beschrijft, zag Louis Cartier de guirlande stijl als een terugkeer naar oudere juweliertradities gecombineerd met de technische middelen van het moderne tijdperk, waarbij hij de zware gouden zettingen uit het midden van de negentiende eeuw verwierp ten gunste van iets lichters, verfijnders en meer vergelijkbaar met fijn kant of borduurwerk.
De blogpost De Guirlande Stijl Tiara van Cartier toont een specifiek bewaard gebleven voorbeeld van de stijl op zijn meest ambitieuze. Tiara's van dit type waren de meest grandioze toepassing van de techniek, waarbij honderden stenen werden gezet in platina structuren die zo open waren dat de hele constructuur kon trillen bij beweging, de delicatesse van stof imiterend. Verdere bewaard gebleven voorbeelden worden onderzocht in De Cartier London Halo Tiara en Cartier Tiara in het V&A Museum.
De guirlande stijl maakte in de jaren twintig plaats voor de meer geometrische Art Deco esthetiek, maar werd nooit volledig verlaten en blijft de haute joaillerie productie van Cartier beïnvloeden.
Bronnen
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), hfdst. 2 (“Louis, 1898–1919”) en hfdst. 5 (“Stones Paris: Early 1920s”)
- Hans Nadelhoffer, Cartier: Jewelers Extraordinary (Thames and Hudson, 1984; herzien 2007), geciteerd pp. 33, 45 e.a.
