Toen Cartier zich in 1899 vestigde aan de 13 rue de la Paix, was Chaumet al een van de meest gevestigde juweliershuizen in Parijs, met een klantenbestand dat zich uitstrekte van Napoleon Bonaparte tot de regerende Europese koninklijke families van de late negentiende eeuw. De twee huizen opereerden binnen een paar honderd meter van elkaar, aan het westelijke uiteinde van de Parijse luxewijk, en concurreerden om klanten uit dezelfde exclusieve wereld van Europese royalty en geërfd vermogen.
De juwelier van Napoleon
Chaumet werd in 1780 in Parijs opgericht door Marie-Étienne Nitot. Napoleon I benoemde Nitot vanaf 1802 tot zijn officiële juwelier, en het bedrijf maakte vervolgens Napoleons kroningszwaard en juwelen voor keizerin Joséphine. Deze keizerlijke opdracht gaf Chaumet een historische prestige dat weinig Franse luxemerken konden evenaren: de associatie met het Napoleontische hof was een vorm van herkomst die nog tot ver in de volgende eeuw aan de identiteit van het huis kleefde.
Het huis ging na de generatie van Nitot door verschillende handen en werd uiteindelijk Chaumet in 1889 onder het eigendom van Joseph Chaumet, wiens naam het heeft behouden. Tegen de tijd dat Cartier arriveerde aan de rue de la Paix, was Chaumet al meer dan een eeuw op een of andere manier actief en had het een gevestigde reputatie voor tiara's, parures en formele juwelen in de neoclassicistische en latere Belle Époque stijl.
Place Vendôme en de concurrerende geografie
Chaumet verhuisde in 1907 naar 12 Place Vendôme, waardoor het op de hoek van het plein kwam te liggen waar de rue de la Paix eindigt. De twee adressen zijn verbonden: de rue de la Paix loopt rechtstreeks van de Place de l'Opéra naar de Place Vendôme, dus Cartiers pand op nummer 13 en Chaumets pand aan het plein lagen aan weerszijden van dezelfde straat. Een klant die van het ene naar het andere liep, maakte een korte reis door het hart van de Parijse luxewijk, de twee huizen waren evenzeer buren als rivalen.
Boucheron had zich in 1893 gevestigd op 26 Place Vendôme, Cartier arriveerde in 1899 aan de rue de la Paix, en Chaumet verhuisde in 1907 naar de hoek van het plein. Tegen het eerste decennium van de twintigste eeuw was het westelijke uiteinde van het eerste arrondissement de geconcentreerde geografie geworden van Parijse fijne juwelen, met deze drie huizen allemaal op enkele minuten loopafstand van elkaar.
Tiara's en gedeelde klantenkring
Chaumet wordt in het bijzonder geassocieerd met tiara's. Er is geschat dat het bedrijf gedurende zijn geschiedenis meer dan 2.000 tiara's produceerde, een cijfer dat, indien accuraat, het de meest productieve tiara-maker van Frankrijk zou maken. De guirlandestijl die de luxe juwelen van de Belle Époque definieerde, paste goed bij de tiaraproductie: de opengewerkte krullen, festoenen en met diamanten bezette bladvormige motieven van die periode vertaalden zich natuurlijk naar de grootschalige formele structuren die koninklijke en aristocratische klanten nodig hadden voor hofkleding.
Zowel Chaumet als Cartier bedienden de Britse koninklijke familie, het Russische keizerlijke hof en de bredere Europese en Zuid-Amerikaanse aristocratie in de vooroorlogse periode. De esthetiek die met Chaumet wordt geassocieerd, neigt naar een zachtere en romantischere interpretatie van de guirlandestijl dan de koelere, meer architectonische benadering die het werk van Cartier onder Louis Cartier kenmerkte, hoewel beide binnen grotendeels hetzelfde ontwerpvocabulaire werkten. Het ontrafelen van het precieze karakter van de productie van elk huis in deze periode vereist het bestuderen van gedocumenteerde stukken in plaats van generalisaties.
Het bedrijf ging in 1987 failliet en is sindsdien meerdere keren van eigenaar veranderd, maar het blijft opereren vanuit Place Vendôme.
Bronnen
- Hans Nadelhoffer, Cartier: Jewelers Extraordinary (Thames and Hudson, 1984; herziene editie 2007), blz. 17, 88 e.a.
- Chaumet, Wikipedia
- Place Vendôme, Wikipedia
