De Cloche (van het Franse woord voor 'bel') is een polshorloge in een klokvormige kast: smal aan de bovenkant, breder wordend naar de basis toe. De naam komt van de Franse hotelbaliebel – wanneer het horloge van de pols wordt verwijderd en op zijn geborstelde 6-uur-zijde wordt geplaatst, staat het rechtop en functioneert het als een kleine bureauklok. De vorm was in zijn vroegste vorm mogelijk ook bekend als de 'Pagode'.
Oorsprong
De klokvormige kast verscheen naar verluidt voor het eerst rond 1920 als een horloge-broche van diamant en onyx. Een platina en diamanten Cloche-polshorloge zou in 1921 zijn gevolgd, en een geelgouden versie met een leren band rond 1922. De productie was altijd kleinschalig, het aantal geproduceerde exemplaren is niet openbaar geregistreerd, maar alle bronnen beschrijven de productie in bescheiden termen.
De Cloche ontstond tijdens het meest inventieve decennium voor kastvormen bij Cartier Paris. De Tonneau (1906) en de Tortue (1912) waren verder gegaan dan de ronde kast, en de Tank (1917-1919) had het rechthoekige polshorloge gevestigd. Waar die vormen kunnen worden beschreven in termen van geometrie, leest de Cloche meer als een silhouet, dichter bij decoratieve kunst dan bij industrieel ontwerp.
Kast en wijzerplaat
De band wordt bevestigd aan het smalle boveneinde, zodat het horloge met het bredere deel aan de onderkant aan de pols hangt. De wijzerplaat bevindt zich in het onderste gedeelte, met cijfers gerangschikt binnen de klokvormige contour in plaats van op een conventionele cirkel of rechthoek. Romeinse cijfers in zwart, geblauwde stalen wijzers en de Cartier-spoorwegminutenring verschijnen op periode-exemplaren. De opwindkroon, bezet met een cabochon saffier, bevindt zich bovenaan.
Ontwerpattributie
De Cloche wordt geassocieerd met de creatieve leiding van Louis Cartier en de bijdragen van Charles Jacqueau, Cartiers hoofdontwerper van de jaren 1910 tot en met de jaren 1930. Jacqueau werkte zowel aan sieraden als aan horloges en droeg bij aan het Art Deco vocabulaire dat het bedrijf op beide gebieden ontwikkelde. Zoals bij de meeste Cartier-horloges uit deze periode, werden de uurwerken geleverd via de European Watch and Clock Co., de joint venture tussen Cartier en Edmond Jaeger, met productie door Jaeger-LeCoultre.
Latere edities
De Cloche werd verschillende keren opnieuw uitgebracht: een gelimiteerde editie van 200 stuks in geelgoud (1995), 100 stuks in geelgoud via het Collection Privee Cartier Paris-programma (ca. 2007), en in 2021 als onderdeel van de Prive-collectie om het honderdjarig jubileum van het originele model te vieren, in drie metalen, geelgoud, roségoud en platina, gelimiteerd tot 100 stuks van elk. Ook werd een skeletvariant geproduceerd.
Bronnen
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), hfdst. 2 ('Louis, 1898-1919') en hfdst. 5 ('Stones Paris: Early 1920s')
- Phillips, Geneva Watch Auction: FOUR, Kavel 7 (november 2016): unieke platina herdenkings-Cloche
- Antiquorum, 'The Magical Art of Cartier', Kavel 615 (november 1996): platina Cloche, kal. 9P2
- Bonhams Hong Kong, Kavel 823 (november 2023): CPCP Cloche ref. 2841, nr. 077/100
