Η Cartier παρήγαγε έναν σημαντικό αριθμό κομματιών σχεδιασμένων όχι για να φοριούνται με έναν ενιαίο σταθερό τρόπο αλλά για να μεταμορφώνονται. Ένα ζευγάρι καρφιτσών μπορούσε να ενωθεί με έναν κρυφό μηχανισμό για να γίνει ένα στομάχι ή ένα κολιέ. Μια τιάρα μπορούσε να διαχωριστεί σε μια σειρά από κλιπς, καθένα από τα οποία ήταν ανεξάρτητα φορέσιμο. Δύο στοιχεία που λειτουργούσαν ως διακοσμητικά ώμου μπορούσαν να συνδεθούν σε ένα μενταγιόν. Η μετατροπή συνήθως γινόταν με ένα ειδικά κατασκευασμένο κούμπωμα: μια βίδα, ένα ελατηριωτό κλιπ, ένας κρυφός μεντεσές ή, σε μία περίπτωση, ένα μικροσκοπικό κατσαβίδι με κεφαλή κλειδιού που παρέχονταν με το ίδιο το κομμάτι.
Η ελκυστικότητα ήταν εν μέρει πρακτική. Πλούσιοι πελάτες που παρήγγελναν σε αυτό το επίπεδο ήθελαν κομμάτια που μπορούσαν να εμφανίζονται σε πολλαπλά πλαίσια (οι επίσημοι χοροί απαιτούσαν διαφορετικές διαμορφώσεις από τις εκδηλώσεις σε σαλόνια), και μια ενιαία παραγγελία που εξυπηρετούσε πολλούς σκοπούς αντιπροσώπευε καλύτερη αξία. Η μηχανική που απαιτούνταν για να γίνει η μεταμόρφωση απρόσκοπτη, με το κομμάτι να διαβάζεται ως ένας συνεκτικός σχεδιασμός σε κάθε διαμόρφωση αντί για ένα συμβιβασμένο μισό κάποιου άλλου πράγματος, απαιτούσε σημαντική επένδυση τεχνικής.
Οι Καρφίτσες Wisteria
Οι καρφίτσες wisteria που κατασκευάστηκαν για τον Sir Ernest Cassel το 1903 συγκαταλέγονται στα αρχαιότερα τεκμηριωμένα παραδείγματα αυτής της προσέγγισης. Δύο σπρέι διαμαντιών και πλατίνας, το καθένα ολοκληρωμένο ως καρφίτσα, μπορούσαν να συνδεθούν χρησιμοποιώντας ένα μικρό κατσαβίδι για να σχηματίσουν ένα στομάχι, ένα κολιέ, ένα διακοσμητικό μπούστο ή μια τιάρα. Τέσσερις διαμορφώσεις. Το εργαλείο ερχόταν σε μια θήκη με τα κοσμήματα. Το κομμάτι εκτέθηκε στη μεγάλη έκθεση Cartier του V&A στο Λονδίνο.
Το Ευρύτερο Πρότυπο
Η πρακτική διατρέχει την περίοδο του Στυλ Γιρλάντας και φτάνει στα χρόνια του Art Deco. Η Cartier Paris παρήγαγε πολλά στομάχια, διακοσμητικά μπούστο και διακοσμητικά μαλλιών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου που ήταν ρητά σχεδιασμένα με ενσωματωμένη δυνατότητα μετατροπής. Οι μηχανισμοί εξελίχθηκαν όπως και τα στυλ: το Στυλ Γιρλάντας χρησιμοποιούσε κυρίως βιδωτά και καρφιτσωτά κουμπώματα, η περίοδος Art Deco εισήγαγε πιο ολοκληρωμένα συστήματα κλιπ που επέτρεπαν στα στοιχεία να διαχωρίζονται και να επανασυνδέονται καθαρά. Και στις δύο περιπτώσεις, η μηχανική υποτάχθηκε στην αισθητική, οι μηχανισμοί ήταν συνήθως αόρατοι κατά τη χρήση.
Τα μετατρέψιμα κοσμήματα αυτού του είδους αποτελούν πλέον αναγνωρισμένη κατηγορία σε πλαίσια δημοπρασιών και συλλεκτών. Ένα κομμάτι που διατηρεί τα αρχικά του εργαλεία μετατροπής ή του οποίου οι πολλαπλές διαμορφώσεις είναι τεκμηριωμένες είναι πιο ολοκληρωμένο ως αντικείμενο, και ως ιστορικό αρχείο, από ένα όπου ο μηχανισμός επιβιώνει χωρίς τα εργαλεία ή οι διαμορφώσεις δεν είναι πλέον αποδείξιμες.
Πηγές
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), κεφ. 5 (“Stones Paris: Early 1920s”)
