De vouwsluiting (Frans: déployante) is een opvouwbaar gespmechanisme dat wordt gebruikt om een horlogeband om de pols te bevestigen. In plaats van de band door een vaste gesp met pen te voeren, maakt de déployante gebruik van twee scharnierende metalen armen die plat tegen de band vouwen wanneer deze gesloten is, en vergrendelen met een kleine sluiting. Om het horloge af te doen, wordt de sluiting ontgrendeld en vouwen de armen uit, waardoor de band opent zonder deze door te rijgen. Het mechanisme vermindert slijtage aan het leer en maakt het mogelijk het horloge snel om en af te doen.
Het Jaeger-patent
Edmond Jaeger patenteerde de vouwsluiting in 1909 (Brits patent GB191027974A, ingediend in 1910), waardoor Cartier exclusieve rechten kreeg op het mechanisme. Het patent beschreef "verbeteringen in gespen of sluitingen voor horlogebanden en dergelijke." De déployante werd een standaardkenmerk in alle drie de Cartier-filialen, waardoor de horloges van het bedrijf zich onderscheidden van concurrenten die conventionele gespen met pen gebruikten.
Constructie
De gespen werden gemaakt van 18-karaats goud, passend bij het metaal van de kast. De gouden constructie betekende dat het bevestigingsmechanisme van buitenaf grotendeels onzichtbaar was wanneer het gedragen werd. Bij Cartier London werden de gespen met de hand vervaardigd in de werkplaats van Wright & Davies; een Londense medewerker uit die periode herinnerde zich dat "Cartier het enige bedrijf was dat handgemaakte, individuele achttienkaraats horloges produceerde met hun speciale gespsluiting." Hetzelfde principe gold in Parijs en New York, waar de werkplaatsleveranciers van Cartier de sluitingen volgens dezelfde standaard produceerden.
De déployante bleef tot halverwege de twintigste eeuw deel uitmaken van Cartier's horlogeproductie. Voorbeelden uit die periode, waaronder een Cintrée uit de jaren 30 en een Maxi Oval uit 1968, tonen de sluiting als een integraal onderdeel van het horlogeontwerp in plaats van een functionele bijzaak.
Bronnen
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), hoofdstuk 13 ("Drifting Apart"), blz. 523–24
- Edmond Jaeger, Brits Patent 191027974A, "Verbeteringen in gespen of sluitingen voor horlogebanden en dergelijke" (ingediend 1910, prioriteit 1909)
