De dubbele clipbroche is een juweliersvorm die in de jaren 30 werd ontwikkeld bij Cartier Parijs, waarbij twee bijpassende of complementaire cliponderdelen als paar, afzonderlijk, of samengevoegd door een speciaal vervaardigde metalen fitting konden worden gedragen om één grotere broche te vormen.
Het Clipmechanisme
De individuele clips verschilden van conventionele broches in één praktisch opzicht: in plaats van een speld die door de stof werd gestoken en met een sluiting werd bevestigd, gebruikte elke clip een veerbelast gripmechanisme dat het sieraad aan een revers, jurkvoorkant, halslijn of hoedrand vasthield zonder de stof te doorboren. Dit maakte de stukken gemakkelijker te bevestigen, te verplaatsen en te verwijderen, en het opende draagarrangementen die een speld-en-sluiting broche niet kon bieden.
Wanneer samengevoegd door de verbindingsfitting, vormden de twee clips één object met een andere omtrek en proportie dan wanneer een clip afzonderlijk werd gedragen. Dezelfde stukken konden er anders uitzien, afhankelijk van hoe ze werden gedragen.
Vormen en Ontwerpen
Dubbele clips werden geproduceerd in een breed scala aan ontwerpen. Geometrische vormen in diamanten en calibré-geslepen gekleurde stenen bevinden zich aan het ene uiteinde van het assortiment, passend op natuurlijke wijze binnen de rechtlijnige esthetiek van Art Deco bij Cartier. Naturalistische ontwerpen volgden naarmate de smaak verschoof: bloemkoppen, bladsprays en rankende plantenvormen verschenen allemaal in dubbele clip-formaat. Diermotieven werden ook in deze vorm gemaakt.
De reeks ontwerpen die in de jaren 30 en de daaropvolgende decennia werd geproduceerd, weerspiegelt hoe wijdverbreid het formaat werd toegepast binnen de Parijse ateliers zodra het was gevestigd. De converteerbare kwaliteit van het sieraad, het vermogen om voor verschillende gelegenheden te worden geherconfigureerd, maakte het praktisch op een manier die paste bij de veranderende eisen die in die periode aan sieraden werden gesteld.
Op Veilingen en in Collecties
Dubbele clips verschijnen regelmatig bij grote veilinghuizen onder twintigste-eeuwse Cartier sieraden. Het identificeren van de originele verbindingsfitting, indien aanwezig, is onderdeel van wat specialisten zoeken bij het beoordelen van exemplaren: stukken die hun fitting behouden, kunnen nog steeds in beide configuraties worden gedragen, terwijl die zonder alleen als afzonderlijke clips kunnen worden gedragen. De staat van het clipmechanisme zelf is een andere factor die de markt blijft overwegen bij het evalueren van periode-exemplaren.
Bronnen
- Francesca Cartier Brickell, The Cartiers (Ballantine Books, 2019), hfdst. 7 (“Kostbaar Londen: Late jaren 20”) en hfdst. 8 (“Diamanten en Depressie: De jaren 30”)
- Hans Nadelhoffer, Cartier: Buitengewone Juweliers (Thames and Hudson, 1984; herzien 2007), geciteerd pp. 166, 170 e.a.
